imsâk etmesi. Yani oruçlu gibi orucu bozan şeylerden uzak kalmakla mükelleftir.

3 - Fidye vermek: Oruç tutmayan yaşlının ve çocuğundan dolayı oruç tutamayan emzikli kadının, yukarıda açıklandığı gibi fidye vermesi icabettiği gibi, kazasını mazeretsiz olarak ikinci bir Ramazan gelinceye kadar tehir eden kimsenin de fidye vermesi icabeder.

4 - Keffâret: Ramazan-ı Şerif'te bilerek münasebette bulunan erkeğin keffaret vermesidir.

Keffâretin vücubu için yedi şart vardır:

a - Erkek olmak. Binaenaleyh her ne suretle olursa olsun kadına vacib değildir.

b - Bâliğ olmak. Sabî ve mürâhık'a vacib değildir.

c - Orucun bozulması. Binaenaleyh bir kimse unutarak Ramazan'da cinsî mukârenette bulunsa ona keffâret icabetmez.

d - Ramazan-ı Şerif orucunun bozulması. Nezir, kaza ve keffâret orucunu bozan kimseye keffâret icabetmez.

e - Cinsî münâsebet ile orucun bozulması. Bir kimse, Ramazan-ı Şerifte yemek yer veya su içerse keffâret icabetmez. Bir kimse, bir hayvan ile mükârenette bulunsa, yapılan iş haram olmakla beraber gayr-ı fıtrî olduğundan keffâret lazım gelmez.

f - Günahkâr olması. Öyleyse misafir ve hasta olan kimse oruçlu iken cinsî münâsebette bulunsa keffâret icabetmez.

g - Oruçlu olması. Oruçlu olmayan bir kimse, önce yemek yemek suretiyle orucunu bozar, sonra münasebette bulunsa her ne kadar günahkâr olursa da keffâret icabetmez.