ايشته إنس و مَلك، ناصلكه ايمانلرى و عبوديتلريله معبودِ ذو الجلالى بيلديرييورلر· اويله ده: او حكيمِ ذو الجلال دخى او إعلانجيلره ويرديگى چوق جامع إستعدادلرله، پك خارقه جهازلرله و دقائقِ علميه‌لريله هر بريسنى بتون كائناتله علاقه‌دار بر كوچك كائنات حكمنه گتيرمكله كندينى پك پارلاق بر طرزده بيلديرييور. مثلا: إنسانڭ كوچوجك قفاسنده جويز قدر بر يرده قوّهِٔ حافظه، قوّهِٔ خياليه، قوّهِٔ مفكّره گبى متعدّد، عجيب ماكينه‌لرى ياراتمق و قوّهِٔ حافظه‌يى بر بيوك كتبخانه حكمنه گتيرمكله علمِ أزلينڭ جلوه‌سيله گونش گبى كندينى گوسترييور.

&﴿ (٭): پك شدّتلى خسته‌لغم مساعده ايتمييور. خسروڭ ترجمه وظيفه‌سنه يالڭز بر مأخذ و يارديمدر.﴾|@

شيمدى سابقًا ذكر ايديلن و علمِ محيطڭ كلّى حجّتلرينه إشارت ايدن و بر گنيش حجّت اولارق حدسز برهانلرى إحتوا ايدن و اون بش دليل ايله علمِ محيطى گوسترن عربى پارچه‌نڭ غايت قيصه بر مئالنه و بر نوع ترجمه‌سنه إشارت ايدرز.

اون بش دليلدن برنجيسى:

﴿فَاْلاِنْتِظَامَاتُ الْمَوْزُونَةُ﴾

در. يعنى: بتون مخلوقاتده مشاهده ايديلن ئولچولى دوزگونلك، ميزانلى إنتظام· إحاطه‌لى بر علمه شهادت ايدر. أوت منتظم بر سراى گبى كائناتدن و منظومهِٔ شمسيه‌دن و كلمه‌لر و سسلرڭ نشرنده ذرّه‌لرى مدارِ حيرت بر إنتظام گوسترن هوا صحيفه‌سندن و اوچ يوز بيڭ آيرى آيرى نوعلرى هر بهارده بر إنتظامِ أكمل ايچنده يتيشديرن زمين يوزندن طوت، تا هر بر ذىحياتڭ وجودنده‌كى أعضا و جهازات و حجيرات و ذرّه‌لره قدر درين، إحاطه‌لى، شاشيرماز بر علمڭ أثرى اولان ميزانى دوزگونلك و تام إنتظام بولونماسى· غايت ظاهر و قطعى بر صورتده إحاطه‌لى بر علمه دلالت و شهادت ايدر ديمكدر.