Cümle- cümle nazm ve diziliş
İşte:
وَعَلَّمَ آدَمَ الْاَسْمَاءَ كُلَّهَا
(Bütün ne kadar isimler varsa, hepsini Ademe ta’lim eyledi.) Cümlesi: “Cenab-ı Allah Adem aleyhisselamı umum kemalatın bütün esaslarını tezammun etmiş bir fıtratta şekillendirmiş ve bütün yüce ahlakların çekirdeklerini isti’dadında zer’ eyleyip ekmiş olarak yaratmış.. Ve mevcudatın içinde temessül eyleyebilen bir vicdanla ve onun yanında on tane havass ve duygularla techiz eylemiş.. Ve ayrıca, eşyanın bütün nevilerinin hakikatlerini öğrenmeye müheyya eyleyerek, mezkûr üç nevi hususiyetlerle müstaid olarak hazırlamıştır. Ondan sonra esmayı ona ta’lim eylemiştir.
Amma
وَعَلَّمَ آدَمَ الْاَسْمَاءَ كُلَّهَا
nın başındaki “vav” –üst tarafta nümunesi geçtiği üzere– îcazının altında matvî, dürülü bulunan cümlelere işaret etmektedir.
Veö
عَلَّمَ
de ise,ilmin makamını yüce tuttuğuna ve derecesini yücelttiğine; ve hilafetin mihver ve zembereğinin yegane medarı “ilim” olduğunu ifade etmek irade ettiğine işarettir.
Hem yine
عَلَّمَ
ile remzeyliyor ki; Hz. Ademe talim edilip bildirilen o “Esma”, Tevkifiyyedirler
{ Esma-i Tevkifiyye: Kur’anda ve sahih ve hasen hadislerde, ya da icma-ı ümmette gelen Allahın bütün isim ve sıfatları “Tevkifiyye” dir. Yani: Allahın o isim ve sıfatlarına “Tevkifiyye”yi ıtlak eylemenin cevazı onlara tevekkuf eylediği için “Esma-i Tevkifiyye” denilmiştir. Daha geniş bilgi için, Şerh ü Cevher-et Tevhid Bacûrî, sh: 146. –Mütercim–}
. Yani, Hz. Ademe hususî olarak takılmış şeref nişanı ve madalya ve hil’at bileziği gibi şeylerdir. Bu hal ise, ekseriya esma ile isimlendirilmiş eşya arasında, vaz’ edilmesi tercih edilen münasebetin varlığını bildirerek te’yid etmektedir.. Ve aynı
Yükleniyor...