امّا مذهبِ راجح و أكثر اولان مذهبِ أوّله گوره دخى، او علمانڭ بيان ايتديگى فكرڭ شويله بر اينجه وجهى واردر كه: قرآنِ حكيمڭ جملهلرى، كلمهلرى بربرينه باقار. بعض اولور بر كلمه، اون يره باقار· اونده، اون نكتهِٔ بلاغت، اون مناسبت بولونويور. ناصلكه إشارات الإعجاز نامندهكى تفسيرده، فاتحهنڭ بعض جملهلرى ايچنده و
﴿الم ٭ ذٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ﴾
جملهلرى ايچنده، شو نكتهلردن بعض نمونهلرى گوسترمشز. مثلا: ناصلكه منقّش بر سرايده، متعدّد، مختلف نقشلرڭ دوگومى حكمنده بر طاشى، بتون نقشلره باقهجق بر يرده يرلشديرمك· بتون او ديوارى نقوشيله بيلمگه متوقّفدر. هم ناصلكه إنسانڭ باشندهكى گوزببگنى يرنده يرلشديرمك، بتون جسدڭ مناسباتنى و وظائفِ عجيبهسنى و گوزڭ او وظائفه قارشى وضعيتنى بيلمكله اولويور. اويله ده: أهلِ حقيقتڭ چوق ايلرى گيدن بر قسمى، قرآنڭ كلماتنده پك چوق مناسباتى و سائر آيتلردهكى جملهلره باقان وجوهلرى، علاقهلرى گوسترمشلر. خصوصًا علماءِ علمِ حروف داها ايلرى گيدوب، بر حرفِ قرآنده، بر صحيفه قدر أسرارى، أهلنه بيان ايدهرك إثبات ايتمشلر. هم مادام خالقِ كلّ شيئڭ كلاميدر· هر بر كلمهسى، قلب و چكردك حكمنه گچهبيلير. (أطرافنده، أسراردن متشكّل بر جسدِ معنوىيه قلب و بر شجرهِٔ معنويهيه چكردك حكمنه گچهبيلير.) ايشته إنسانڭ سوزلرنده، قرآنڭ كلمهلرى گبى كلمهلر، بلكه جملهلر، آيتلر بولونهبيلير. فقط قرآنده، چوق مناسبات گوزهتيلهرك بر طرز ايله يرلشديريلديگى يرده· بر علمِ محيط لازم كه، اويله يرلى يرينه يرلشسين.
Yükleniyor...