اول نظرِ غفلت، او مبارك نازنينلرى وظيفه‌سز، نتيجه‌سز، بر موسمده گورونوب، حركتلرى نشئه‌دن دگل بلكه گويا عدمدن و فراقدن تيتره‌يه‌رك هيچلگه دوشدكلرينى گوسترمكله، هركس گبى بنده‌كى عشقِ بقا و حبِّ محاسن ومحبّتِ وجود و شفقتِ جنسيه و علاقهِٔ حياتيه‌يه مدار اولان طمارلريمه او درجه طوقوندى كه، بويله دنيايى بر معنوى جهنّمه و عقلى بر تعذيب آلَتنه چويرديگى صيره‌ده، محمّد عليه الصلاة والسلامڭ بشره هديه گتيرديگى نور پرده‌يى قالديردى· إعدام، عدم، هيچلك، وظيفه‌سزلك، عبث، فراق، فانيلك يرنده، او قواقلرڭ هر برينڭ ياپراقلرى عددنجه حكمتلرى، معنالرى و رسالهِٔ النورده إثبات ايديلديگى گبى، اوچ قسمه آيريلان نتيجه‌لرى و وظيفه‌لرى وار دييه گوستردى:

برنجى قسم نتيجه‌لرى صانعِ ذو الجلالڭ أسماسنه باقار.

مثلا: ناصلكه بر اوسته خارقه بر ماكينه‌يى ياپسه، اونى تقدير ايدن هركس او ذاته "ما شاء اللّٰه، بارك اللّٰه" دييوب آلقيشلار. اويله ده: او ماكينه دخى، اوندن مقصود نتيجه‌لرى تام تامنه گوسترمه‌سيله، لسانِ حاليله اوسته‌سنى تبريك ايدر، آلقيشلار. هر ذىحيات و هر شى بويله بر ماكينه‌در، اوسته‌سنى تبريكلرله آلقيشلار.