ديدم: او ولاياتِ شرقيه عالمِ إسلامڭ بر نوع مركزى حكمنده، فنونِ جديده ياننده علومِ دينيه ده لازم و ألزمدر. چونكه أكثر أنبيا شرقده و أكثر حكما غربده گلمهسى گوسترييور كه، شرقڭ ترقّياتى دين ايله قائمدر.
&﴿ (حاشيه): حتّى او زماندن أوّل تورك اولميان بر طلبهم واردى. أسكى مدرسهمده حميتلى و غايت ذكى او طلبهم علومِ دينيهدن آلديغى حميت درسيله هر وقت ديردى: "صالح بر تورك ألبته فاسق قارداشمدن، بابامدن بڭا داها زياده قارداش و أقربادر." صوڭره عين طلبه طالعسزلگندن صِرف مادّى فنونِ جديده اوقومش. صوڭره بن درت سنه صوڭره اونڭله گوروشدم. حميتِ ملّيه بحثى اولدى. او ديدى كه: "بن شيمدى رافضى بر كردى، صالح بر تورك خواجهسنه ترجيح ايدرم." بن ده أيواه ديدم. سن نه قدر بوزولمشسڭ. بر هفته چاليشدم، اونى قورتاردم، أسكى حقيقتلى حميتنه چويردم. صوڭره مجلسِ مبعوثاندهكى بڭا مخالفت ايدن مبعوثلره ديدم: "او طلبهنڭ أوّلكى حالى تورك ملّتنه نه قدر لزومى وار و ايكنجى حالنڭ نه قدر وطن منفعتنه اويغون اولماديغنى فكريڭزه حواله ايدييورم. ديمك فرضِ محال اولارق سز باشقه يرده دنيايى دينه ترجيح ايدوب سياستجه دينه أهمّيت ويرمسهڭز ده، هر حالده شرق ولايتلرنده دين تدريساتنه أعظمى أهمّيت ويرمك لازم." او وقت بڭا مخالف مبعوثلر ده چيقوب او لايحهمى يوز آلتمش اوچ مبعوث إمضا ايتديلر. بو قدر إمضايى طاشييان بر إستدعايى، ألبته يگرمى يدى سنه إستبدادِ مطلق اونى بوزامامش.﴾|@
باشقه ولايتلرده صِرف فنونِ جديده اوقوتديررسهڭز ده شرقده هر حالده ملّت، وطن مصلحتى نامنه، علومِ دينيه أساس اولماليدر. يوقسه تورك اولميان مسلمانلر، توركه حقيقى قارداشلغى حسّ ايدهميهجك. شيمدى بو قدر دشمنلره قارشى تعاون و تسانده مجبورز.
شيمدى بن زهر خستهلغى ايله زياده راحتسز وضعيتده و چوق إختيارلق سببيله أللى بش سنهلك بر غايهِٔ حياتمى گوروب تعقيب ايتمكدن محروم قالديغم گبى، آنقرهيه گيدوب شرق ترقّياتنڭ آناختارى اولان بو مؤسّسهيه چاليشانلرى روح و جانمله تبريك ايتمكدن دخى محروم قالييورم.
Yükleniyor...