ulaşmaya medar olacak çalışmaları ile, o mucizelerin nazirelerinin neticelerine ve programlarının ana hatlarına adeta Kur’an parmak basmaktadır. Zira sanat ve teknolojinin üstüne bina eylediği nebadî v temeller, elbetteki mazî de tesis edilmiş esaslardır. Evet, mazî zamanı, müstakbelin ayinesidir.

Hem yine Kur’an, beşerin sırtını adeta teşvik ve teşci’ eliyle sıvazlıyor gibi gelecek ayetlerin lisan-ı remziyle diyor ki: Ey beşer! kalk, o harikaların bazılarına seni ulaştıracak vesileleri elde etmek için, durmadan çalış ve uğraş! Evet, görmez misin ki; saati ve gemiyi en evvel beşere hediye eden mucize elidir. Eğer bu mevzûya dair ve ona bakan, işaret eden ayetleri görmek istiyorsan işte bak:

وخل وَعَلَّمَ آدَمَ الْاَسْمَاءَ كُلَّهَا

وَلَقَدْ ءَاتَيْنَ دَاوُودَ مِنَّ فَضْلاً يَ جِبَلُ اÏوِّبِي مَعَهُ وَالطَّيْرَ وَاَلَنَّ لَهُ الْحَدِيدَ

(Sebe/10) Ve:

وَلِسُلَيْمَنَ الرِّيحَ غُدُوُّهَ شَهْرٌ وَرَوَاحُهَ شَهْرٌ وَاÏسَلْنَ لَهُ عَيْنَ الْقِطْرِ

(Sebe/12) (Kıtır, bakırdır) Ve:

فَقُلْنَ اضْرِبْ بِعَصَكَ الْحَجَرَ فَنْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَ عَشْرَةَ عَيْنً

(Bakara/60) Ve:

تُبْرِى Î ْلاÏكْمَهَ وَْلاÏبْرَصَ بِËذْنِي

(Maide/110) gibi ayetler...

Sonra da, beşerin tehaluk-u efkârının çalkalayıp yoğurduğu ve kâinat nizamını konuşturarak dile getirdiği binlerce fenlerden istinbat eylediği sanatlarda teemmül et! O fenlerden her birisi hasiyetleri, sıfatları ve isimleriyle kâinat nevilerinden her birer nev’idirler. (Yani her bir nev’-i kâinata aid bir fenn teşekkül etmiş va ya etmeye kabildir. Tıbb, Hendese