إفادة المرام

قرآنِ عظيم الشان بتون زمانلرده گلوب گچن نوعِ بشرڭ طبقه‌لرينه، ملّتلرينه و فردلرينه خطابًا عرشِ أعلادن ايراد ايديلن إلٰهى و شموللى بر نطق و عمومى، ربّانى بر خطابه اولديغى گبى· بيلينمسى، بر فردڭ ويا كوچك بر جماعتڭ إقتدارندن خارج اولان و بِالخاصّه بو زمانده، دنيا مادّياتنه عائد پك چوق فنلرى و علملرى جامعدر.

بو إعتبارله زمانجه، مكانجه، إختصاصجه دائرهِٔ إحاطه‌سى پك طار اولان بر فردڭ فهمندن و قريحه‌سندن چيقان بر تفسير، بِحقٍّ قرآنِ عظيم الشانه تفسير اولاماز. چونكه قرآنڭ خطابنه مخاطب اولان ملّتلرڭ، إنسانلرڭ أحوالِ روحيه‌لرينه و مادّياتلرينه، جامع بولونديغى اينجه فنلره، علملره بر فرد واقف و صاحبِ إختصاص اولاماز كه، اوڭا گوره بر تفسير ياپابيلسين. هم بر فردڭ مسلگى و مشربى تعصّبدن خالى اولاماز كه، حقائقِ قرآنيه‌يى گورسون، بىطرفانه بيان ايتسين. هم بر فردڭ فهمندن چيقان بر دعوا، كنديسنه خاص اولوب، باشقه‌سى او دعوانڭ قبولنه دعوت ايديله‌مز. مگر كه بر نوع إجماعڭ تصديقنه مظهر اوله.

بناءً عليه قرآنڭ اينجه معنالرينڭ و تفسيرلرده طاغنيق بر صورتده بولنان محاسننڭ و زمانڭ تجربه‌سيله فنّڭ كشفى سايه‌سنده تجلّى ايدن حقيقتلرينڭ تثبيتيله، هر برى بر قاچ فنده متخصّص اولمق اوزره محقّقينِ علمادن يوكسك بر هيئتڭ تدقيقاتيله، تحقيقاتيله بر تفسيرڭ ياپيلماسى لازمدر. نته‌كيم قانونى حكملرڭ تنظيم و إطّرادى، بر فردڭ فكرندن دگل، يوكسك بر هيئتڭ نظرِ دقّت و تدقيقاتندن گچمه‌سى لازمدر كه، عمومى بر أمنيتى و جمهورِ ناسڭ إعتمادينى قزانمق اوزره ملّته قارشى بر كفالتِ ضمنيه حصوله گلسين و إجماعِ ملّت حجّتى ألده ايده‌بيلسين.

أوت قرآنِ عظيم الشانڭ مفسّرى، يوكسك بر دها صاحبى و نافذ بر إجتهاده مالك و بر ولايتِ كامله‌يى حائز بر ذات اولماليدر. بِالخاصّه بو زمانلرده، بو شرطلر آنجق يوكسك و عظيم بر هيئتڭ تسانديله و او هيئتڭ تلاحقِ أفكارندن و روحلرينڭ تناسبيله بربرينه يارديم ايتمه‌سندن و حرّيتِ فكرلرندن و تعصّبلرندن آزاده اولارق تام إخلاصلرندن طوغان داهى بر شخصِ معنويده بولونور. ايشته قرآنى آنجق بويله بر شخصِ معنوى تفسير ايده‌بيلير. چونكه "جزءده بولنميان، كلّده بولونور" قاعده‌سنه بناءً، هر فردده بولنميان بو گبى شرطلر، هيئتده بولونور.

بويله بر هيئتڭ ظهورينى چوقدن بَرى بكله‌يوركن، حسِّ قبل الوقوع قبيلندن اولارق، مملكتى ييقوب ياقه‌جق بيوك بر زلزله‌نڭ عرفه‌سنده بولونديغمز ذهنه گلدى.

&﴿(حاشيه ١): أوت وانده خورخور مدرسه‌مزڭ طامنده أثناىِ درسده، بيوك بر زلزله‌نڭ گلمكده اولديغنى سويله‌دى. حقيقةً سويله‌ديگى گبى، آز بر زمان صوڭره حربِ عمومى باشلادى. حمزه، محمد شفيق، محمد مهرى﴾|@

"بر شى تماميله ألده ايديله‌مديگى تقديرده او شيئى تماميله ترك ايتمك جائز دگلدر" قاعده‌سنه بناءً، عجز و قصورمله برابر· قرآنڭ بعض حقيقتلريله، نظمنده‌كى إعجازينه دائر بعض إشارتلرى تك باشمه قيد ايتمگه باشلادم. فقط برنجى حربِ عمومينڭ پاطلامسيله أرضرومڭ پاسينلرڭ طاغ و دره‌لرينه دوشدك. او قيامتلرده، او طاغ و تپه‌لرده فرصت بولدقجه، قلبمه گلنلرى، بربرينه اويميان عباره‌لرله، او دهشتلى و مختلف حاللرده يازييوردم. او زمانلرده، او گبى يرلرده، مراجعت ايديله‌جك تفسيرلرڭ، كتابلرڭ بولنماسى ممكن اولماديغندن· يازدقلرم يالڭز سنوحاتِ قلبيه‌مدن عبارت قالدى. شو سنوحاتم أگر تفسيرلره موافق ايسه، نوُرٌ عَلٰى نوُر· شايد مخالف جهتلرى وارسه، بنم قصورلريمه عطف ايديله‌بيلير. أوت تصحيحه محتاج يرلرى واردر، فقط خطِّ حربده بيوك بر إخلاص ايله، شهيدلر آراسنده يازيلوب گيديريلن او ييرتيق عباره‌لرڭ تبديلنه (شهيدلرڭ قان و ألبسه‌لرينڭ تبديلنه جواز ويرلمديگى گبى) جواز ويره‌مدم و قلبم راضى اولمادى. شيمدى ده راضى دگلدر، چونكه او زمانده‌كى إخلاص و خلوصى شيمدى بولامييورم.

&﴿ (حاشيه ٢): يڭى سعيد، رسالهِٔ نورده‌كى حقيقى إخلاص ايله ينه او إخلاصى بولدى. يڭى سعيد، عين إخلاص ايله باقدى، تصحيح يرينى بولامادى. ديمك سنوحاتِ قرآنيه اولديغندن، إعجازِ قرآنيه اونى ياڭليشلردن حمايه ايتمش. نور طلبه‌لرى﴾|@